budocentrum wiz 480

Każdego roku, 11 listopada, uczestniczymy w Narodowym Święcie Niepodległości. 11 listopada 1918 roku, po 123 latach niewoli, Polska odzyskała niepodległość. Za rok przypadnie 100. rocznica naszego narodowego święta. Czy wszyscy wiedzą jaka była droga do odzyskania wolności? Dlaczego świętujemy 11 listopada a nie np. 7 października? Przypominamy najważniejsze daty roku 1918 - Roku Niepodległości.

 

Odzyskiwanie przez Polskę niepodległości było procesem stopniowym. Wybór daty upamiętniającej to wydarzenie - 11 listopada uzasadnić można zbiegiem wydarzeń w Polsce z zakończeniem I wojny światowej.  Mało kto o tym pamięta, ale tak naprawdę ogłoszenie niepodległości Polski nastąpiło już 7 października 1918 roku. Aktu proklamacji niepodległości dokonała Rada Regencyjna, która istniała od dwóch lat, powołana 5 listopada 1916 roku w zaborze austriackim. Rada Regencyjna w składzie: Józef Ostrowski, abp Aleksander Kakowski i książę Zdzisław Lubomirski jako pierwsi ogłosili niepodległość Polski, a już pięć dni później, 12 października 1918 r. Rada Regencyjna przejęła od okupantów zwierzchność nad wojskiem.

 

28 października polscy posłowie do parlamentu austriackiego powołali Polską Komisję Likwidacyjną dla Galicji i Śląska Cieszyńskiego. która przejąć miała władzę nad Galicją. Przebieg wypadków następuje błyskawicznie. 31 października rozpoczęło się rozbrajanie garnizonów austriackich m.in. w Krakowie i Cieszynie. 1 listopada oddziały Polskiej Organizacji Wojskowej (POW) rozpoczęły rozbrajanie żołnierzy niemieckich i austriackich. Tego samego dnia w Lublinie powstał Związek Harcerstwa Polskiego, scalając polskie organizacje skautowe z trzech zaborów.


10 listopada 1918 roku na dworzec główny w Warszawie, specjalnym pociągiem z Berlina przybył Józef Piłsudski, zwolniony z więzienia w Magdeburgu. Został powitany przez regenta, księcia Zdzisława Lubomirskiego. W tym miejscu należy podkreślić, że uwięzienie w Józefa Piłsudskiego miało związek z jego działaniami niepodległościowymi (utworzenie w 1910 roku organizacji paramilitarnej „Strzelec”, która była następnie zalążkiem Legionów Polskich, dowodzonych przez Piłsudskiego, udział Legionów Polskich w walkach w czasie I wojny światowej ma ścisły związek z dążeniami Polski do uzyskania niepodległości).  
Po przybyciu Józefa Piłsudskiego do Warszawy, gubernator niemieckiej strefy okupacyjnej generał Hans von Beseler formalnie przekazał władzę Radzie Regencyjnej.


Następnego dnia, 11 listopada 1918 roku, Rada Regencyjna przekazała władzę nad wojskiem, wówczas brygadierowi Józefowi Piłsudskiemu. Wieczorem oraz w nocy z 11 na 12 listopada żołnierze polscy rozbroili niemiecki garnizon stacjonujący w Warszawie. W ciągu 7 dni z terenu Królestwa Polskiego ewakuowano ok. 55 tys. żołnierzy niemieckich.

 

12 listopada 1918 r. Rada Regencyjna powierza Józefowi Piłsudskiemu, misję utworzenia Rządu Narodowego, zostaje on również Naczelnym Wodzem. Dwa dni później następuje rozwiązanie Rady Regencyjnej i przekazanie  zwierzchnictwa nad państwem Józefowi Piłsudskiemu.


Kolejnym ważnym wydarzeniem było uznanie przez Francję Komitetu Narodowego Polskiego w Paryżu jako formalnego przedstawiciela Polski, która dołączyła tym samym do grona zwycięskich państw Ententy. przywódcami Komitetu Narodowego Polskiego w Paryżu byli m.in. Roman Dmowski i Ignacy Jan Paderewski.


15 listopada nazwa naszego Państwa otrzymuje brzmienie: Republika Polska a 16 listopada Józef Piłsudski podpisuje depeszę notyfikującą powstanie niepodległego Państwa Polskiego. Zostaje ona nadana z aparatu w Cytadeli Warszawskiej do „P. Prezydenta Stanów Zjednoczonych, do Królewskiego Rządu Angielskiego, do Rządu Rzeczypospolitej Francuskiej, do Królewskiego Rządu Włoskiego, do Cesarskiego Rządu Japońskiego, do Rządu Rzeczypospolitej Niemieckiej i do Rządów wszystkich Państw wojujących i  neutralnych”. Czytamy w nim:


Jako Wódz Naczelny Armii Polskiej, pragnę notyfikować rządom i narodom wojującym i neutralnym istnienie Państwa Polskiego Niepodległego, obejmującego wszystkie ziemie zjednoczonej Polski.
Sytuacja polityczna w Polsce i jarzmo okupacji nie pozwoliły dotychczas narodowi polskiemu wypowiedzieć się swobodnie o swym losie. Dzięki zmianom, które nastąpiły wskutek świetnych zwycięstw armii sprzymierzonych - wznowienie niepodległości i suwerenności Polski staje się odtąd faktem dokonanym.
Państwo Polskie powstaje z woli całego narodu i opiera się na podstawach demokratycznych. Rząd Polski zastąpi panowanie przemocy, która przez sto czterdzieści lat ciążyła nad losami Polski - przez ustrój, zbudowany na porządku i sprawiedliwości.
Opierając się na Armii Polskiej pod moją komendą, mam nadzieję, że odtąd żadna armia obca nie wkroczy do Polski, nim nie wyrazimy w tej sprawie formalnej woli naszej. Jestem przekonany, że potężne demokracje Zachodu udzielą swej pomocy i braterskiego poparcia Polskiej Rzeczypospolitej Odrodzonej i Niepodległej. Naczelny Wódz Józef Piłsudski

 

Jako pierwszy niepodległość Polski uznał rząd Republiki Niemieckiej. 29 listopada Józef Piłsudski obejmuje urząd Naczelnika Państwa.


18 stycznia 1919 r. w Paryżu rozpoczęły się obrady konferencji pokojowej, w której uczestniczyli przedstawiciele 27 państw sprzymierzonych i stowarzyszonych. Polska była reprezentowana przez premiera i ministra spraw zagranicznych Ignacego Paderewskiego i Romana Dmowskiego. Państwa pokonane w I wojnie światowej nie zostały dopuszczone do konferencji podobnie jak Rosja Sowiecka, która nie została zaproszona, gdyż mocarstwa Ententy nie uznawały rządu bolszewickiego.


28 czerwca 1919 r., podczas paryskiej konferencji pokojowej podpisany został Traktat Wersalski - dokument przywracający Polsce niepodległość po 123 latach niewoli.

 

 

Autor: Wojciech Gudaczewski, Dowódca Jednostki Strzeleckiej 1028

Dodaj komentarz

1

Kod antyspamowy
Odśwież