Na dziedzińcu zabytkowego domu w Szymonowie spotkało się osiemdziesiąt lat historii. Byli wychowankowie, obecni podopieczni, pracownicy, parlamentarzyści, samorządowcy i przyjaciele placówki. Najważniejsze miejsca zajęły jednak dwie panie, które w 1946 roku jako dzieci przybyły tutaj z odległego Kazachstanu. Jubileusz Domu dla Dzieci im. Sybiraków stał się wyjątkowo wzruszającym spotkaniem ludzi, których połączyło jedno miejsce – dla wielu pierwszy prawdziwy i bezpieczny dom.
Osiemdziesiąt lat zamknięte w jednym spotkaniu
W sobotę, 4 lipca, w Szymonowie odbyły się uroczyste obchody 80-lecia Domu dla Dzieci im. Sybiraków. Wśród uczestników znaleźli się wychowankowie z różnych okresów działalności placówki, przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, duchowni oraz mieszkańcy regionu.
Byli posłowie, wójtowie i przedstawiciele Powiatu Ostródzkiego ze starostą Andrzejem Wiczkowskim. Jednak podczas tego spotkania oficjalne funkcje i tytuły schodziły na dalszy plan. Najważniejsze były wspomnienia ludzi, którzy po wielu latach powrócili do miejsca swojego dzieciństwa.
Szczególne znaczenie miała obecność dwóch pań, które w 1946 roku przyjechały do Szymonowa wraz z grupą polskich dzieci z Semipałatyńska w Kazachstanie. Jedną z nich była mieszkająca w Ostródzie Janina Żołędowska. To właśnie świadectwa takich osób sprawiają, że historia przestaje być jedynie zbiorem dat. Staje się opowieścią o głodzie, samotności, utracie najbliższych, ale również o powrocie do Polski i odnalezieniu nowego domu.
Mszę świętą celebrował biskup elbląski
Jubileusz rozpoczął się od Mszy świętej w kościele pw. św. Jana Chrzciciela w Szymonowie. Liturgii przewodniczył biskup elbląski Wojciech Skibicki. Modlono się w intencji dawnych i obecnych wychowanków, pracowników oraz wszystkich osób związanych z placówką, ze szczególnym uwzględnieniem żyjących Sybiraków.
Kolejnym symbolicznym punktem obchodów było upamiętnienie pierwszych mieszkańców domu. Uczestnicy złożyli kwiaty i zapalili znicze przed tablicą przypominającą o sybirackich korzeniach placówki.
Na terenie domu przygotowano część oficjalną i artystyczną. Jubileusz zgromadził wielu byłych podopiecznych, którzy po latach mogli ponownie spotkać swoich wychowawców, kolegów i koleżanki. W programie znalazło się również zwiedzanie Izby Pamięci, w której zgromadzono dokumenty, fotografie i pamiątki z lat 1946–2026. Muzycznym zwieńczeniem obchodów był koncert Marka Torzewskiego.
Z Semipałatyńska do Szymonowa
Historia Domu dla Dzieci w Szymonowie nie rozpoczęła się na Warmii i Mazurach. Jej początków trzeba szukać tysiące kilometrów dalej – w Semipałatyńsku na terenie dzisiejszego Kazachstanu.
W 1943 roku utworzono tam Dom Polskiego Dziecka, w którym schronienie znalazły polskie sieroty i dzieci rozdzielone z rodzinami w wyniku sowieckich deportacji. Placówką kierowała Wincentyna Szawczukiewicz, która opiekowała się dziećmi, a po zakończeniu wojny podjęła starania o sprowadzenie ich do Polski.
W czerwcu 1946 roku grupa 92 dzieci wyruszyła w drogę do kraju. Podróż w bydlęcych wagonach trwała około trzech tygodni. Pociąg dotarł do Morąga, gdzie mieszkańcy przygotowali dla dzieci posiłek. Następnie przewieziono je samochodami do Szymonowa.
Janina Żołędowska po latach wspominała zapach świeżego chleba i pierwszy posiłek, podczas którego można było „najeść się do syta”. Dla dzieci, które przeszły przez zesłanie, głód i utratę najbliższych, Szymonowo stało się początkiem zupełnie nowego życia.
Dom, do którego wychowankowie wracają po latach
Pierwsi mieszkańcy stworzyli fundament późniejszej tożsamości placówki. Pamięć o ich losach utrwalono w jej nazwie – Dom dla Dzieci nosi dziś imię Sybiraków.
W 1985 roku odbył się w Szymonowie pierwszy duży zjazd dawnych wychowanków domu w Semipałatyńsku. Przyjechało na niego około 40 osób. Kolejne spotkania pokazały, że dla wielu wychowanków Szymonowo nie pozostało jedynie adresem z dzieciństwa. Nazywali je swoim pierwszym domem w Polsce, odwiedzali placówkę i wspierali następne pokolenia dzieci.
Podczas jubileuszu 70-lecia informowano, że przez dom przewinęło się już 1164 wychowanków. Przez kolejną dekadę ta historia została dopisana o następne nazwiska, wspomnienia i życiowe drogi.
Sobotnie obchody po raz kolejny pokazały, że więź z tym miejscem nie kończy się wraz z osiągnięciem pełnoletności. Wielu dawnych mieszkańców wraca tutaj po latach – nie jako podopieczni, lecz jako ludzie, którzy chcą spotkać osoby dzielące podobne doświadczenia i podziękować tym, którzy pomogli im wejść w dorosłość.
Jak obecnie funkcjonują placówki w Szymonowie?
Bezpośrednim podmiotem prowadzącym domy jest Warmińsko-Mazurskie Stowarzyszenie Pomocy Dziecku i Rodzinie w Szymonowie. Placówki realizują zadania z zakresu instytucjonalnej pieczy zastępczej na zlecenie Powiatu Ostródzkiego. Nieruchomość, w której znajduje się główny dom, stanowi własność powiatu. Dyrektorką placówek jest Zofia Bagińska, pełniąca tę funkcję od 1 stycznia 2004 roku.
W Szymonowie działają obecnie trzy całodobowe placówki opiekuńczo-wychowawcze typu socjalizacyjnego:
- Dom dla Dzieci im. Sybiraków w Szymonowie,
- Dom dla Dzieci im. Sybiraków 2 w Szymonowie,
- Dom dla Dzieci „Bezpieczny Start”.
Każda z nich została przewidziana dla 14 wychowanków. Ich zadaniem jest zapewnienie dzieciom całodobowej opieki, bezpieczeństwa oraz zaspokojenie potrzeb emocjonalnych, edukacyjnych, zdrowotnych, bytowych i społecznych.
Zarząd Powiatu Ostródzkiego tworzą obecnie: starosta Andrzej Wiczkowski, wicestarosta Krzysztof Żynda oraz członkowie zarządu Jolanta Dakowska, Henryk Kacprzyk i Piotr Strzylak.
Nie tylko jubileusz instytucji
Osiemdziesiąta rocznica mogła być kolejną oficjalną uroczystością z przemówieniami, kwiatami i pamiątkowymi fotografiami. W Szymonowie miała jednak znacznie głębszy wymiar.
Na jednym dziedzińcu spotkali się świadkowie wojennej historii, byli wychowankowie, którzy pamiętają placówkę sprzed wielu dziesięcioleci, oraz dzieci mieszkające tutaj obecnie. Dzieliły ich pokolenia, lecz łączył ten sam dom.
Najbardziej przejmujący był widok dwóch kobiet, które osiemdziesiąt lat temu dotarły tutaj jako małe, zmęczone podróżą dzieci. Dziś wróciły jako żywi świadkowie historii.
Jubileusz przypomniał, że Szymonowo to nie tylko zabytkowy budynek i placówka pieczy zastępczej. To miejsce, w którym od 80 lat dzieci otrzymują bezpieczeństwo, opiekę i szansę na nowy początek. Dlatego umieszczone na jubileuszowym banerze słowa szczególnie dobrze oddają sens tej uroczystości:
„Pamięć o przeszłości jest drogowskazem dla przyszłości”.
Ostatnie wpisy
Słodka ciężarówka odwiedzi Ostródę — do tego Akademia Lotnika!
Śmiertelny wypadek w Jędrychowie. Zderzenie ciężarówki i osobówki!
Wakacyjny weekend na drogach Warmii i Mazur (03-05.07)
Kierowca autobusu ZKM Iława spowodował kolizję — mógł brać amfetaminę!
Seniorka z Ostródy straciła 20 tysięcy złotych – uwierzyła fałszywemu pracownikowi banku
Przejazdy kolejowe w Ostródzie. Znamy stanowisko PKP PLK
Wypadek zespołu Mejk w drodze na koncert. Ubezpieczyciel kazał czekać na pomoc
Powiat ostródzki: Nowe oferty pracy (29.06-06.07)
Wypadek w Ostródzie. Zderzenie aut na skrzyżowaniu Czarnieckiego i Jagiełły
Wygraj 4 wejściówki na koncert Skolima w Dąbrównie. Zbierz swoją ekipę!
Wypadek: Samochód uderzył w drzewo. Cztery osoby poszkodowane, interweniuje LPR
